არის ხოლმე პერიოდები ჩვენს ცხოვრებაში, როცა იმდენად გადაძაბული ვართ, რომ ვეღარ ვგრძნობთ განსხვავებას დაძაბულობასა და მოშვებას შორის, და მოშვება/მოდუნება არა თუ გვიჭირს, ვეღარც კი წარმოგვიდგენია. ამგვარ მდგომარეობაში მყოფ ადამიანს რომ ვუთხრათ (ან, მან თავის თავს შეუძახოს) – „რელაქსირდი!“, ეს შედეგს ვერ გამოიღებს. სწორედ ამგვარ ვითარებაშია ეფექტური ე.წ. პროგრესული კუნთური რელაქსაციის მეთოდი, რომელსაც ერთგვარი პარადოქსული ინსტრუქცია აქვს. აქ ადამიანი იღებს ინსტრუქციას მაქსიმალურად დაჭიმოს სხეულის სხვადასხვა ჯგუფის კუნთები, თანმიმდევრულად, და მოუშვას. ამ გზით ადამიანი მარტივად აღწევს რელაქსირების მდგომარეობას, და თანაც გრძნობს/აცნობიერებს კონტრასტს დაძაბულობასა და მოდუნებას შორის. პროგრესულ კუნთურ რელაქსაციაში დახელოვნება თამაშობს დადებით როლს დაძაბულობის გამო წარმოქმნილი სხვადასხვა (მაგ., თავის) ტკივილის მოხსნაში და ძილის მოწესრიგებაში. 

სანამ ამ სავარჯიშოს გამოყენებას დაიწყებთ, მნიშვნელოვანია, დარწმუნდეთ, რომ არ გაქვთ რაიმე სამედიცინო პრობლემა, რომელიც კუნთების დაძაბვის ინსტრუქციის შემთხვევაში გაგიმწვავდებათ. მნიშვნელოვანია, ასევე, გახსოვდეთ, რომ მიუხედავად კუნთების დაძაბვის ინსტრუქციისა, ტკივილამდე და თავის დაზიანებამდე საქმე არ უნდა მიიყვანოთ. იმოქმედეთ ზომიერების დაცვით.

სავარჯიშოს შესრულებას სჭირდება, დაახლოებით, 15 წუთი. მის გასაკეთებლად სასურველია მონახოთ დაცული ადგილი, იყოთ მარტო, დაჯდეთ ან წამოწვეთ მოხერხებულად, და მიჰყვეთ შემდეგ ინსტრუქციას (AnxietyCanada, 2020):

• დაიწყეთ მარჯვენა ხელით (თუ ცაცია ხართ – მარცხენა ხელით): ჩასუნთქვასთან ერთად მაქსიმალურად დაძაბეთ მარჯვენა ხელის მტევანი (მხოლოდ მტევანი), 5 წამის მანძილზე გააჩერეთ ჰაერი ფილტვებში და ამავე დროს იგრძენით მარჯვენა ხელის მტევნის ძლიერი დაძაბულობა; ამოსუნთქვასთან ერთად მყისიერად მოადუნეთ მარჯვენა ხელის მტევანი და 15 წამის მანძილზე შეეცადეთ, გაისიგრძეგანოთ განსხვავება
• ჩასუნთქვასთან ერთად მაქსიმალურად დაძაბეთ მთელი მარჯვენა ხელის კუნთები (ბიცეფსებიც გამობერეთ; ამ დროს შესაძლოა კანკალამდეც კი დაძაბოთ ხელი), 5 წამის მანძილზე გააჩერეთ ჰაერი ფილტვებში და ამავე დროს იგრძენით მარჯვენა ხელის ძლიერი დაძაბულობა; ამოსუნთქვასთან ერთად მყისიერად მოადუნეთ მარჯვენა ხელი და 15 წამის მანძილზე შეეცადეთ, გაისიგრძეგანოთ განსხვავება
• იგივე ორი ნაბიჯი გაიმეორეთ მარცხენა ხელისთვის
• ჩასუნთქვასთან ერთად მაქსიმალურად დაძაბეთ მარჯვენა ფეხისგული (მხოლოდ ფეხისგული; თითები ამ დროს მოიკაკვება ფეხისგულისკენ), 5 წამის მანძილზე გააჩერეთ ჰაერი ფილტვებში და ამავე დროს იგრძენით მარჯვენა ფეხისგულის ძლიერი დაძაბულობა; ამოსუნთქვასთან ერთად მყისიერად მოადუნეთ მარჯვენა ფეხისგული და 15 წამის მანძილზე შეეცადეთ, გაისიგრძეგანოთ განსხვავება
• ჩასუნთქვასთან ერთად მაქსიმალურად დაძაბეთ მთელი მარჯვენა ფეხის კუნთები, 5 წამი გააჩერეთ ასე, ამოსუნთქვასთან ერთად მოადუნეთ და შეიგრძენით განსხვავება 15 წამის მანძილზე
• გაიმეორეთ იგივე ორი ნაბიჯი მარცხენა ფეხისთვის
• ჩასუნთქვასთან ერთად მაქსიმალურად დაძაბეთ (შეწიეთ შიგნით) მუცელი, გააჩერეთ 5 წამი, ამოსუნთქვასთან ერთად მოადუნეთ და 15 წამის მანძილზე შეიგრძენით განსხვავება
• ჩასუნთქვასთან ერთად მაქსიმალურად დაძაბეთ (გამობურცეთ) მკერდი, გააჩერეთ 5 წამი, ამოსუნთქვასთან ერთად მოადუნეთ და 15 წამის მანძილზე შეიგრძენით განსხვავება
• ჩასუნთქვასთან ერთად მაქსიმალურად დაძაბეთ მხრები და კისერი (მხრები ასწიეთ იმდენად, რომ მისწვდეთ ყურებს), გააჩერეთ 5 წამი, ამოსუნთქვასთან ერთად მოადუნეთ და 15 წამის მანძილზე შეიგრძენით განსხვავება
• ჩასუნთქვასთან ერთად მაქსიმალურად დაძაბეთ პირი (დააღეთ ფართოდ, რომ ყვრიმალები დაიძაბოს), გააჩერეთ ასე 5 წამი, ამოსუნთქვასთან ერთად მოადუნეთ და 15 წამის მანძილზე შეიგრძენით განსხვავება
• ჩასუნთქვასთან ერთად მაქსიმალურად დაძაბეთ ქუთუთოები (ძლიერად დახუჭეთ/შეიჭმუხნეთ), გააჩერეთ ასე 5 წამი, ამოსუნთქვასთან ერთად მოადუნეთ და 15 წამის მანძილზე შეიგრძენით განსხვავება
• ჩასუნთქვასთან ერთად მაქსიმალურად დაძაბეთ შუბლი (მაქსიმალურად ასწიეთ წარბები), გააჩერეთ ასე 5 წამი, ამოსუნთქვასთან ერთად მოადუნეთ და 15 წამის მანძილზე შეიგრძენით განსხვავება.

პროგრესული კუნთური რელაქსაციის უნარ-ჩვევის გამოსამუშავებლად პირველი ორი კვირის მანძილზე სასურველია დღეში ორჯერ შეასრულოთ ეს სავარჯიშო. როდესაც ისე აითვისებთ, რომ ადვილად შეამჩნევთ განსხვავებას დაძაბვასა და მოდუნებას შორის და იგრძნობთ, რომ ამ სავარჯიშოს შესრულებით უკვე ადვილად აღწევთ რელაქსაციას, შეგიძლიათ „გაამსხვილოთ“ ეს სავარჯიშო და კუნთების შემდეგი დაჯგუფებით შეასრულოთ: ქვედა კიდურები – ერთად; მუცლის კუნთები და მკერდი – ერთად, კისერი და ზედა კიდურები – ერთად, დაბოლოს – სახე. როცა ამაშიც დახელოვნდებით, შეგიძლიათ მთელი სხეულის დაძაბვა შესუნთქვასთან ერთად და ამოსუნთქვასთან ერთად – სრული რელაქსაცია. როდესაც ამ ეტაპზე გადახვალთ (დაახლოებით ერთთვიანი ვარჯიშის საფუძველზე), უკვე მზად იქნებით ამ უნარ-ჩვევის ნებისმიერ დაძაბულ ვითარებაში გამოსაყენებლად, მაგ., განმარტოვდეთ აბაზანაში და დაძაბოთ და მოადუნოთ სხეულის კუნთები დაძაბულობის მოსახსნელად.

წიგნიდან: ჯანა ჯავახიშვილი (2020) “მედია, ფსიქიკური ჯანმრთელობა და ადამიანის უფლებები”